ಹರಿಪಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು

‘ಹರಿಪಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು’ ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಿವ್ಯಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿರುವ ಮಂಗಳಚಿಹ್ನೆಗಳ ತಾತ್ತ್ವಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಉಪಾಸನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರಮಾಣಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ತೃತೀಯ ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲದೇವರು, ಸಾಧಕರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಿವ್ಯಮಂಗಳವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಡಿಯಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ “ಸುವಃ” ಎಂಬ ವ್ಯಾಹೃತಿಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶದಪಡಿಸಿ, ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನ, ಆನಂದ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದತಲದಲ್ಲಿರುವ ಧ್ವಜ, ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶ, ಪದ್ಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮಹಿಮೆ ವೇಂಕಟೇಶಮಾಹಾತ್ಮ, ಆದಿತ್ಯಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ಇತರ ವೈದಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶದವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ವಾಯುದೇವರು ದೇವಶರ್ಮನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಈ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳ ಉಪಾಸನೆಯ ಫಲಗಳು ಸಾಧಕರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿವೆ.

ಅಪರೋಕ್ಷಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯದಾಸರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ **‘ಪಾದಸುಳಾದಿ’**ಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ೩೫ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಪೂರ್ವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿರುವುದು ಈ ಗ್ರಂಥದ ವಿಶೇಷತೆ.

ಡಾ. ಎ. ವಿ. ನಾಗಸಂಪಿಗೆ ಆಚಾರ್ಯರು (A. V. Nagasampige Acharya) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ದ್ವೈತವೇದಾಂತದ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರು. ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಪುರಾಣ, ದ್ವೈತಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉಪಾಸನಾ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

‘ಹರಿಪಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಕೆಲವೆಡೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅನುಸಂಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವ ಅವಿರೋಧಿ ಅರ್ಥವಿಶೇಷದ ಊಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸಿರುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಭಕ್ತಿ, ತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಉಪಾಸನೆಯ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಕೃತಿ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯ ಬಯಸುವ ಭಕ್ತರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.

‘ಹರಿಪಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳು’ ವೈದಿಕ ಉಪಾಸನಾ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿ, ಶ್ರೀಹರಿಯ ದಿವ್ಯಪಾದಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾಧಕರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.